Persoonsgerichte zorg in het ECD

Professioneel gezien leven we in een uiterst boeiende tijd. We verlaten het monopolie van het probleemgerichte denken en betreden het tijdperk waarin we uitgaan van wensen, behoeften, mogelijkheden en beperkingen. Het startpunt voor het geven van de zorg zijn de wensen en verlangens van de cliënt en niet (alleen) meer zijn beperkingen. Kennen we zijn levensgeschiedenis? Weten we wat voor hem belangrijk is en wat hij wel of niet wil? En vooral geven we daaraan gehoor en houdt de cliënt hierin de regie, ook als het om een bewoner met dementie gaat? Kortom: is onze zorg persoonsgericht?

Puls heeft het voorrecht om een grote intramurale zorgorganisatie in deze omslag te mogen begeleiden. We doen dat in de vorm van een project methodisch werken dat parallel loopt aan de invoering van een nieuw ECD van een andere ICT aanbieder (ONS). In het project methodisch werken, werken we – vanuit de cliënt gezien – het gehele zorgproces uit. De geplande invoering van het nieuwe ECD geeft de mogelijkheid om structurele verbeterslagen te maken op met name het persoonsgerichte deel.

Al vrij snel kwamen we tot de conclusie dat er drie elementen spelen die onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn:

  1. Ten eerste is dat natuurlijk het deel dat bestaat uit de medische en paramedische diagnostiek en bijbehorende behandelplannen;
  2. Het twee deel bestaat uit de verpleegkundige diagnostiek, doelstellingen en bijbehorende interventies;
  3. Het derde deel betreft de wensen, behoeften,  gewoonten en eigen-aardigheden van de cliënt als mens.

De eerste twee delen gaan vooral over wat er gedaan moet worden om een cliënt in een  verpleeghuis te ondersteunen bij het realiseren van zijn wensen en behoeften. Het gaat dan vooral over het opheffen of verbeteren van beperkingen en het benutten van mogelijkheden. Geen mens komt immers zonder reden in een verpleeghuis wonen.

Het derde deel gaat over het hoe. Hoe kunnen we het leven van de cliënt zo aangenaam mogelijk laten zijn? Hoe kunnen we zoveel mogelijk deze mens als persoon benaderen? Hoe kunnen we hem helpen het leven voort te zetten zoals hij dat wil/gewend was mét zijn mogelijkheden en beperkingen?

Hiermee brengen we het professionele en het persoonsgerichte bij elkaar. Professioneel handelen wordt ook persoonsgericht handelen. Dit blijkt ook uit het nieuwe kwaliteitskader VVT (thema 1 en 2) en het nieuwe toetsingskader IGJ (thema 1 en 2).

Hoe krijgt dit nu gestalte in het methodisch werken, zoals dat gestuurd en ondersteund wordt in het  ECD? Hoe krijgen we professionele standaarden en persoonsgerichte behoeften en voorkeuren “aan elkaar geklikt”?

Bij de inrichting van het ECD kunnen we in feite kiezen tussen het bekende zorgleefplan volgens de vier domeinen van ActiZ of het classificatiesysteem Omaha. In beiden keuzes constateren we behoorlijke tekortkomingen. Omaha richt zich teveel op de eerste twee delen uit het plaatje, terwijl de zorgleefplan methodiek te weinig of geen professionele body of knowledge heeft.

Voor het persoonsgerichte deel vormt de door Kitwood ontwikkelde behoeftebloem de basis. In deze behoeftebloem staan een vijftal universele menselijke behoeften centraal. Invullen en werken vanuit die behoeften heeft zijn waarde bewezen in de zorg voor mensen met dementie. De theorie is op zijn minst net zo van toepassing op mensen met andere zorgproblemen en zelfs op u en mij (er vanuit gaande dat we ons zelf tot gezonde mensen rekenen).

Praktisch zien we een drietal samenhangende onderdelen:

  1. De medische en paramedische behandelplannen ofwel wat wordt er gedaan met eventuele medische of psychologische problematiek;
  2. Het zorgleefplan op basis van een erkend classificatiesysteem zoals bijvoorbeeld Omaha;
  3. De “zorg door de dag”;  hier wordt zichtbaar gemaakt hoe, door de dag heen, er op de (lichamelijke, sociale etc.) wensen en behoeften van de cliënt wordt ingegaan en tegemoet wordt gekomen aan zijn voorkeuren en eigen-aardigheden

De behoeftebloem van Kitwood wordt hiervoor als onderliggend model gebruikt. Deze “zorg door de dag” is gekoppeld aan de zorgdoelen in het zorgleefplan, zodat daar ook op kan worden gerapporteerd.

Mét onze opdrachtgever zijn we ervan overtuigd dat we vanuit deze visie op zorg een volgende stap kunnen maken in de persoonsgerichte zorg aan mensen in de langdurige zorg. Meer weten?

Rob Uijterwaal

06-22801879

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *